Dachdecken selber machen: wat kun je zelf doen en wanneer schakel je een vakman in?

Zelf het dak dekken is mogelijk, maar alleen als je echt ervaring hebt met dakwerk. Voor wie dat heeft, zijn kleine klussen zoals het vervangen van een paar dakpannen of het herstellen van voegwerk goed zelf aan te pakken. Bij grotere werkzaamheden, zoals het volledig nieuw bekleden van een dak, is het verstandig een professioneel dakdekkersbedrijf in te schakelen. Dachdecken selber machen vraagt om de juiste kennis, de juiste materialen en aandacht voor veiligheid.

Wanneer kun je het dak zelf dekken?

Niet elk dakwerk is geschikt voor doe-het-zelvers. Kleine reparaties zijn vaak haalbaar als je handig bent en niet bang bent voor hoogtewerk. Denk aan het vervangen van een gebarsten dakpan, het bijwerken van voegen rond de schoorsteen of het controleren van de dakafdichting na een storm.

Gaat het om het volledig nieuw dekken van een dak, dan is vakkennis echt nodig. Een fout in de onderlaag of een verkeerd gelegd dakpan kan leiden tot lekkage, schimmel en schade aan de dakconstructie. In de meeste gevallen is een professioneel bedrijf bij een grote renovatie de veiligste keuze.

Welke materialen heb je nodig?

De keuze van materiaal hangt af van het type dak en de klus. Voor het merendeel van de Nederlandse en Duitstalige woningen gaat het om keramische dakpannen, betonpannen of leien. Elke soort heeft zijn eigen manier van leggen en bevestigen.

Ga je voegen herstellen of kleine stukken opnieuw afwerken, dan heb je daarvoor een speciale dakdekkersmörtel nodig. Dit is een vorstbestendige en weerbestendige mortel, soms versterkt met natuurvezels voor extra stevigheid. Zo’n mortel is geschikt voor het afdichten van naden, de voet van schoorstenen en andere aansluitingen op het dak.

Naast de dakbedekking zelf heb je bij een grotere klus ook nodig:

• Een onderdakfolie of onderdakplaten als wind- en waterkerend membraan
• Houten lat- en tegellatten om de dakpannen op te bevestigen
• Bevestigingsmateriaal zoals roestvrije nagels of schroeven
• Eventueel kitmateriaal voor aansluitingen
• Veiligheidsmateriaal: dakloopplank, valbeveiliging en stevig schoeisel

Stap voor stap: hoe pak je dakdekken aan?

Hieronder vind je de basisstappen voor het leggen of vervangen van dakpannen op een schuin dak. Pas deze stappen altijd aan de specifieke situatie van jouw dak aan.

• Bereken de dakoppervlakte. Meet de breedte en de lengte van elk dakvlak en vermenigvuldig die met elkaar. Vergeet de overlapping van de pannen niet mee te tellen bij het bestellen van materiaal.
• Verwijder de oude dakpannen voorzichtig, van de nok naar beneden. Stapel ze veilig op het dak of laat ze naar beneden zakken via een dakladder.
• Controleer de dakconstructie. Kijk of de balken, de lat en de onderdakfolie nog in goede staat zijn. Vervang beschadigde onderdelen voor je verder gaat.
• Leg de nieuwe onderdakfolie aan als die ontbreekt of beschadigd is. Begin onderaan en werk naar boven, zodat het water altijd over de folie afloopt.
• Bevestig de lattenlaag. Eerst de tegenlat (langs de spanten), dan de daklatten waarop de pannen komen te liggen.
• Leg de dakpannen van onderaf en werk naar de nok toe. Begin links of rechts en zorg voor de juiste overlapping zoals de fabrikant aangeeft.
• Bevestig de nokpannen en sluit de nok goed af met dakdekkersmörtel of een speciaal nokafdichtingssysteem.
• Controleer alle aansluitingen, zoals rond schoorstenen en dakramen, en dicht ze zorgvuldig af.

Veiligheid op het dak

Werken op hoogte brengt altijd risico’s met zich mee. Zorg altijd voor een stevige dakloopplank zodat je het gewicht goed verdeelt en niet door de dakbedekking zakt. Een valbeveiliging, bijvoorbeeld in de vorm van een dakrandbeveiliging of een harnas, is bij werkhoogten boven een paar meter sterk aan te raden. Werk nooit alleen op het dak en kies een dag met droog, windstil weer.

Zelf doen of toch een vakman bellen?

Een kleine reparatie, zoals het vervangen van een enkele dakpan of het bijwerken van een voeg, is voor een handige doe-het-zelver heel goed zelf te doen. Zodra het gaat om het volledig opnieuw dekken van een dak, of als je te maken hebt met complexe aansluitingen, isolatie of dakvlakramen, is het inschakelen van een erkend dakdekkersbedrijf de betere keuze. Fouten in het dak kunnen leiden tot langdurige vochtproblemen en hoge herstelkosten, die vaak een stuk duurder uitvallen dan de besparing die je hoopte te maken.

Veelgestelde vragen

Heb ik een vergunning nodig om zelf mijn dak te bekleden?
Voor gewone onderhoudswerkzaamheden en het vervangen van dakpannen is in de meeste gevallen geen vergunning nodig. Gaat het om een ingrijpende verbouwing waarbij de dakopbouw of de vorm verandert, controleer dan altijd bij de gemeente of een bouwmelding of omgevingsvergunning vereist is.

Hoe weet ik of mijn dak aan vervanging toe is?
Tekenen dat je dak aan vervanging toe is, zijn zichtbaar gebarsten of verschoven dakpannen, vochtplekken in de dakruimte of het plafond, mos- en algengroei op de pannen en verouderd voegwerk rondom de schoorsteen. Een dakdekker kan een inspectie uitvoeren als je twijfelt.

Wat is dakdekkersmörtel en wanneer gebruik je het?
Dakdekkersmörtel is een speciale mortel die vorstbestendig en weerbestendig is. Je gebruikt het voor het afdichten van naden, het vastleggen van nokpannen en het afwerken van aansluitingen op het dak. Sommige soorten zijn versterkt met natuurvezels voor extra belastbaarheid.

Kan ik in de winter zelf mijn dak repareren?
Dakwerk in de winter is af te raden. Vorst, ijs en natte dakpannen maken het werk gevaarlijk en de meeste materialen, waaronder mortel, werken niet goed bij temperaturen onder nul. Kies bij voorkeur voor een droge periode in het voor- of najaar.