Datenschutz tipps die je online veiliger maken

Datenschutz tipps zijn niet alleen iets voor techneuten of grote bedrijven. Iedereen die het internet gebruikt, laat sporen achter. Je zoekgeschiedenis, je locatie, je e-mailadres en zelfs je klikgedrag worden opgeslagen door websites, apps en bedrijven. Soms weet je dat zelf niet eens. Wie zijn persoonlijke gegevens wil beschermen, hoeft geen expert te zijn. Met een paar concrete gewoontes kun je al een groot verschil maken.

Sterke wachtwoorden beschermen je accounts

Veel mensen gebruiken hetzelfde wachtwoord voor meerdere accounts. Dat is begrijpelijk, want het is makkelijk te onthouden. Toch is het een groot risico. Als één website wordt gehackt en jouw wachtwoord uitlekt, kunnen aanvallers daarmee direct ook je andere accounts proberen. Een sterk wachtwoord bestaat uit minimaal twaalf tekens en bevat letters, cijfers en symbolen door elkaar. Het is slim om een wachtwoordmanager te gebruiken, een programma dat al je wachtwoorden veilig opslaat. Zo hoef je maar één sterk wachtwoord te onthouden. Zet ook tweestapsverificatie aan waar dat mogelijk is. Dat betekent dat je bij het inloggen naast je wachtwoord ook een extra code moet invoeren, bijvoorbeeld via een sms of een app. Zelfs als iemand je wachtwoord kent, komt diegene dan nog niet binnen.

Minder delen betekent minder risico

Elke keer als je een app installeert, vraagt die om toegang tot je gegevens. Denk aan je contacten, je camera, je locatie of je microfoon. Vaak geef je die toestemming snel weg zonder er goed over na te denken. Toch is het verstandig om je af te vragen of een app echt die toegang nodig heeft. Een zaklampapp heeft geen toegang tot je locatie nodig. Bekijk regelmatig welke apps welke rechten hebben op je telefoon en trek toegang in als dat niet nodig is. Hetzelfde geldt voor sociale media. Hoe meer persoonlijke informatie je deelt, hoe meer kans er is dat die gegevens ergens terechtkomen waar jij dat niet wilt. Wees spaarzaam met het plaatsen van foto’s, je geboortedatum en je adres. Eenmaal online is iets moeilijk te verwijderen.

Veilig internet gebruiken op elk apparaat

Je computer, tablet en telefoon zijn poorten naar het internet. Het is daarom slim om ze goed te beveiligen. Een antivirusprogramma helpt om schadelijke software te herkennen en te blokkeren voordat die schade aanricht. Zorg er ook voor dat je software altijd up to date is. Updates bevatten vaak reparaties voor beveiligingsproblemen die ontdekt zijn. Negeer die meldingen dus niet. Openbare wifi netwerken zoals op een station of in een café zijn handig, maar niet veilig. Anderen op hetzelfde netwerk kunnen meekijken met wat jij doet. Vermijd het inloggen op je bankrekening of het versturen van gevoelige informatie via openbaar wifi. Een VPN, een soort versleutelde verbinding, kan helpen om jezelf te beschermen als je toch openbaar internet gebruikt. Controleer ook welke websites je bezoekt. Websites die beginnen met „https“ zijn versleuteld, wat betekent dat de verbinding tussen jou en de website beveiligd is.

Bewust omgaan met e-mail en berichten

Phishing is een van de meest gebruikte manieren om iemands gegevens te stelen. Je ontvangt dan een e-mail die er officieel uitziet, van je bank, een pakketdienst of een overheidsinstantie. De e-mail vraagt je om op een link te klikken en je gegevens in te vullen. Die link leidt echter naar een neppagina. Door goed te kijken naar het e-mailadres van de afzender en de link waarheen je gestuurd wordt, kun je dit soort berichten herkennen. Klik nooit zomaar op een link in een e-mail als je niet zeker weet of die betrouwbaar is. Ga liever zelf naar de officiële website door het adres in te typen. Datzelfde geldt voor berichten via WhatsApp of andere apps. Oplichters doen zich ook voor als familieleden of vrienden. Een gezonde portie scepsis bij onverwachte berichten met een dringend verzoek is altijd verstandig.

Veelgestelde vragen

Wat moet ik doen als mijn gegevens zijn uitgelekt?
Als je vermoedt dat je gegevens zijn uitgelekt, verander dan zo snel mogelijk je wachtwoord van het betreffende account. Doe dat ook bij andere accounts waar je hetzelfde wachtwoord gebruikte. Controleer je bankrekening op verdachte transacties en meld het bij de betreffende dienst. Via websites zoals „Have I Been Pwned“ kun je controleren of je e-mailadres voorkomt in bekende datalekken.

Hoe weet ik welke gegevens een bedrijf van mij heeft?
Je hebt in veel landen het recht om te vragen welke gegevens een bedrijf over jou heeft opgeslagen. Dit heet het inzagerecht. Je kunt een bedrijf schriftelijk vragen om een overzicht van jouw persoonsgegevens. Het bedrijf is verplicht om binnen een bepaalde termijn te antwoorden. In Europa regelt de AVG, de Algemene Verordening Gegevensbescherming, deze rechten voor alle burgers.

Is het gevaarlijk om cookies te accepteren?
Cookies zelf zijn niet gevaarlijk, maar ze kunnen wel worden gebruikt om je surfgedrag nauwkeurig bij te houden. Dat gebeurt door advertentiebedrijven die zo een profiel van jou opbouwen. Je kunt in de cookie-instellingen van een website kiezen welke cookies je accepteert. Kies dan alleen voor de noodzakelijke cookies en weiger de rest. In je browser kun je ook instellen dat cookies automatisch worden verwijderd als je het venster sluit.